Haftalık yazmayı düşündüğüm biyomedikal sektörü ile ilgili yazılarımda bu hafta kalibrasyon ve EGT (Elektriksel Güvenlik Testi) konusunu ele alacağım.
Peki EGT'yi ne kadar önemsiyoruz? Her cihaz için bu ölçümleri yapıyor muyuz?
Kalibrasyon her ne kadar akredite firmalar tarafından yapılsa da EGT bir biyomedikalin önemli işlerinden biri olmalıdır.
Sağlık tesislerinde hasta ve çalışan güvenliğini sağlamak için kullanılan tıbbi cihazların güvenli ve doğru çalışması kritik bir öneme sahiptir. Bu süreçte yürütülen kalibrasyon ve EGT, amaç ve kapsam bakımından tamamen farklıdır ve asla birbirinin yerine geçmez.
Kalibrasyon Nedir?
Kalibrasyon, bir cihazın ölçüm doğruluğunu kontrol etmek amacıyla referans standartlarla karşılaştırılması işlemidir.
Ölçüm doğruluğunu sağlar: Cihazın hatalı değer vermesini önler.
Klinik kararların güvenilirliğini artırır: Hekim ve sağlık çalışanlarının doğru veriye dayanarak karar vermesini sağlar.
Ölçüm yapan cihazlara uygulanır: Tanı ve ölçüm odaklı tüm ekipmanlar için gereklidir.
EGT (Elektriksel Güvenlik Testi) Nedir?
Elektriksel güvenlik testleri; tıbbi cihazların ve hastane altyapılarının, kullanıcıya ve hastaya elektriksel risk oluşturup oluşturmadığını belirlemek amacıyla yapılan ölçüm ve kontrollerdir.
Elektrik kaçaklarını tespit eder: Olası kaçak akımları belirler.
Topraklama sürekliliğini doğrular: Cihazın güvenli topraklama hattına sahip olduğunu teyit eder.
Elektrik çarpması riskini önler: Kullanıcı ve hasta emniyetini üst seviyeye çıkarır.
Sektörde En Sık Yapılan Hata
En sık karşılaşılan yanlış yaklaşım, "Cihazın kalibrasyonu yapılmışsa elektriksel olarak da güvenlidir" düşüncesidir. Bu anlayış hasta güvenliği açısından ciddi risk oluşturur.
Kalibrasyon: Cihazın doğru ölçüm yapıp yapmadığını gösterir.
EGT: Cihazın güvenli çalışıp çalışmadığını gösterir.
Hangi Cihazlar Elektriksel Güvenlik Testine Tabi Olmalıdır?
Elektrikle çalışan ve hasta ile doğrudan/dolaylı teması olan tüm tıbbi cihazlar EGT kapsamındadır. Özellikle yaşam destek ve invaziv cihazlar önceliklidir.
1. Doğrudan hasta temas eden cihazlar (en kritik grup)
EKG cihazları
Defibrilatörler
Monitör cihazları
Mekanik ventilatörler
Elektrokoter
Hemodiyaliz makineleri
İnfüzyon ve şırınga pompaları
Fizyoterapi cihazları (TENS, ultrason vb.)
2. Tanı, görüntüleme ve laboratuvar cihazları
Ultrason, röntgen, BT (bilgisayarlı tomografi), MR ve endoskopi sistemleri
3. Destek, yardımcı ve taşınabilir tıbbi cihazlar
Hasta yatakları, aspiratörler, nebülizatörler, küvözler ve fototerapi cihazları
Taşınabilir monitörler, mobil röntgen cihazları, transport ventilatörleri, ameliyat masaları
Özetle
Kalibrasyon ve EGT, tıbbi cihaz yönetiminin birbirini tamamlayan iki temel bileşenidir ve birlikte yürütülmelidir:
Kalibrasyon = DOĞRULUK EGT = GÜVENLİK
Sizlerin de konu hakkında düşünceleriniz varsa fikirlerinizi merak ediyorum.
Okuduğunuz ve ilgilendiğiniz için teşekkür ederim.
Sevgilerimle, Sezer ATAKAN
Bu yazı Sezer Atakan tarafından kaleme alınmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Kalibrasyon ile EGT (elektriksel güvenlik testi) arasındaki fark nedir?
İkisi amaç ve kapsam bakımından tamamen farklıdır ve birbirinin yerine geçmez. Kalibrasyon, cihazın ölçüm doğruluğunu kontrol etmek amacıyla referans standartlarla karşılaştırılmasıdır; yani cihazın doğru ölçüm yapıp yapmadığını gösterir. EGT ise cihazın kullanıcıya ve hastaya elektriksel risk oluşturup oluşturmadığını belirleyen ölçüm ve kontrollerdir; yani cihazın güvenli çalışıp çalışmadığını gösterir. Kısaca kalibrasyon doğruluğu, EGT güvenliği ifade eder.
Kalibrasyonu yapılmış bir cihaz elektriksel olarak da güvenli sayılır mı?
Hayır. Yazıya göre sektörde en sık karşılaşılan yanlış yaklaşım tam olarak budur: "Cihazın kalibrasyonu yapılmışsa elektriksel olarak da güvenlidir" düşüncesi. Bu anlayış hasta güvenliği açısından ciddi risk oluşturur. Kalibrasyon ölçüm doğruluğunu denetler; elektrik kaçağı, topraklama sürekliliği ve elektrik çarpması riski ise yalnızca elektriksel güvenlik testiyle değerlendirilir.
Hangi cihazlar elektriksel güvenlik testine tabi olmalıdır?
Elektrikle çalışan ve hasta ile doğrudan veya dolaylı teması olan tüm tıbbi cihazlar EGT kapsamındadır; özellikle yaşam destek ve invaziv cihazlar önceliklidir. Yazıda üç grup sayılıyor: doğrudan hasta temas eden cihazlar (EKG, defibrilatör, monitör, mekanik ventilatör, elektrokoter, hemodiyaliz makineleri, infüzyon ve şırınga pompaları, fizyoterapi cihazları); tanı, görüntüleme ve laboratuvar cihazları (ultrason, röntgen, BT, MR, endoskopi); destek, yardımcı ve taşınabilir cihazlar (hasta yatakları, aspiratörler, nebülizatörler, küvözler, fototerapi cihazları, taşınabilir monitörler, mobil röntgen, transport ventilatörleri, ameliyat masaları).
Etiketler: Hasta Güvenliği, Klinik Mühendislik, Biyomedikal Mühendislik, Kalibrasyon, Tıbbi Cihaz Yönetimi, Elektriksel Güvenlik Testi