MDR Sertifikası Nasıl Kontrol Edilir? EUDAMED ve NANDO ile Adım Adım Sorgulama

Mevzuat ve Denetim · Biyomex Medikal · · 12 dk okuma

Kısa cevap: MDR sertifikası nasıl kontrol edilir?

Bir tıbbi cihazın MDR sertifikası, Avrupa Komisyonu'nun iki resmî veri tabanından doğrulanır: sertifikanın kendisi EUDAMED'den, sertifikayı düzenleyen onaylanmış kuruluş ise NANDO'dan sorgulanır. CE işareti, üretici beyanı veya PDF hâlinde gönderilen bir sertifika tek başına kanıt değildir.

Doğrulama dört adımda yapılır:

Bu rehberi hastane satın alma birimleri, biyomedikal mühendisler, ithalatçılar ve distribütörler için hazırladık. Aşağıda her adımı, geçiş dönemindeki MDD sertifikalarını, sahte belge işaretlerini ve bildirim yollarını açıklıyoruz.

MDR nedir?

MDR (Medical Device Regulation), Avrupa Birliği'nin tıbbi cihazlara ilişkin temel mevzuatı olan (AB) 2017/745 sayılı Tıbbi Cihaz Tüzüğü'dür. Tıbbi cihazların tasarımını, üretimini, klinik değerlendirmesini, piyasaya arzını ve satış sonrası gözetimini düzenler.

MDR, 93/42/EEC sayılı Tıbbi Cihaz Direktifi (MDD) ile 90/385/EEC sayılı Aktif İmplante Edilebilir Tıbbi Cihazlar Direktifi'nin (AIMDD) yerini almıştır. Türkiye'de aynı kurallar, 2 Haziran 2021 tarihli ve 31499 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ile uygulanır.

MDR ne zaman zorunlu oldu?

MDR, 26 Mayıs 2021 tarihinde zorunlu olarak uygulanmaya başladı. Eski direktiflere göre sertifikalandırılmış bazı cihazlar ise koşullu geçiş süreleri sayesinde 2027 veya 2028 sonuna kadar piyasaya arz edilebilir.

TarihNe oldu?
5 Nisan 2017MDR kabul edildi
25 Mayıs 2017MDR yürürlüğe girdi
26 Mayıs 2021MDR'nin genel uygulama tarihi (başlangıçta 26 Mayıs 2020'ydi, bir yıl ertelendi)
20 Mart 2023(AB) 2023/607 sayılı Tüzük geçiş sürelerini uzattı
26 Mayıs 2024Geçişten yararlanmak için MDR başvurusu ve kalite yönetim sistemi son tarihi
26 Eylül 2024Onaylanmış kuruluşla yazılı sözleşme son tarihi
28 Mayıs 2026EUDAMED'in ilk dört modülünün kullanımı zorunlu oldu
31 Aralık 2027Sınıf III ve sınıf IIb implante edilebilir cihazlar için geçişin sonu
31 Aralık 2028Diğer sınıf IIb, sınıf IIa ve sınıf Is/Im cihazlar için geçişin sonu

Kaynak: (AB) 2023/607 sayılı Tüzük, Avrupa Komisyonu EUDAMED duyurusu.

MDD sertifikalı bir cihaz hâlâ satılabilir mi?

Evet, ama yalnızca geçiş koşullarının tamamını karşılıyorsa. Bir cihazın MDD sertifikası taşıması tek başına mevzuata aykırılık anlamına gelmez; tek başına uygunluk kanıtı da değildir.

Geçiş süresinden yararlanmak için üreticinin şu koşulları sağlaması gerekir:

Bu nedenle eski bir MDD sertifikası sunan üreticiden, geçiş koşullarını karşıladığını gösteren onaylanmış kuruluş teyit yazısını ve üretici beyanını da isteyin. Sınıf III ısmarlama implante edilebilir cihazlar için geçiş süresi 26 Mayıs 2026'da sona ermiştir.

Her tıbbi cihaz için MDR sertifikası gerekir mi?

Hayır. MDR kapsamındaki her cihaz CE işareti taşımak ve AB Uygunluk Beyanı'na sahip olmak zorundadır, ancak onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenen sertifika yalnızca belirli risk sınıflarında zorunludur. Hangi belgeyi isteyeceğinizi cihazın risk sınıfı belirler.

Risk sınıfıAçıklamaÖrnek cihazlarNB sertifikası gerekir mi?
Sınıf IDüşük riskStetoskop, manuel tekerlekli sandalyeHayır; üretici kendi beyanıyla CE işareti koyar
Sınıf IsSteril sunulan sınıf ISteril sargı ve pansuman malzemeleriEvet, yalnızca sterilite yönünden
Sınıf ImÖlçüm fonksiyonlu sınıf IÖlçekli ilaç kaplarıEvet, yalnızca ölçüm fonksiyonu yönünden
Sınıf IrYeniden kullanılabilir cerrahi aletlerCerrahi makas, pensEvet, yalnızca yeniden işleme yönünden
Sınıf IIaOrta riskTanısal ultrason cihazları, işitme cihazlarıEvet
Sınıf IIbOrta-yüksek riskVentilatörler, infüzyon pompalarıEvet
Sınıf IIIYüksek riskKalp kapakçıkları, koroner stentlerEvet

Örnekler genel bilgi amaçlıdır. Bir cihazın sınıfı ürün adına göre değil, MDR Ek VIII'deki sınıflandırma kurallarına göre belirlenir: kullanım amacı, vücutla temas süresi, invaziv olup olmadığı ve enerji aktarımı dikkate alınır.

NB sertifikası gerektiren cihazlarda CE işaretinin yanında 4 haneli onaylanmış kuruluş numarası bulunur. Sınıf I cihazlarda bu numara yer almaz; bu cihazlar için "MDR sertifikası" diye sunulan bir belge varsa neyi kapsadığını sorgulayın.

MDR sertifikası EUDAMED'den nasıl sorgulanır?

MDR sertifikası, EUDAMED'in herkese açık arayüzündeki "Search & View > Certificates" bölümünden sertifika numarasıyla sorgulanır. EUDAMED (European Database on Medical Devices), Avrupa Komisyonu'nun tıbbi cihaz veri tabanıdır ve ücretsizdir; sorgulama için üyelik gerekmez.

EUDAMED'de sorgulama yaparken kullanabileceğiniz bilgiler:

BilgiNerede bulunur?
Sertifika numarasıSertifikanın üst kısmında
Üretici adıSertifika, etiket ve AB Uygunluk Beyanı
SRN (Single Registration Number)Üreticinin EUDAMED aktör kaydı; AB Uygunluk Beyanı
Basic UDI-DIAB Uygunluk Beyanı ve sertifika eki
NB numarasıCE işaretinin yanında ve sertifikada

Sertifika EUDAMED'de çıkmıyorsa sahte midir?

Hayır, tek başına bu sonuca varılamaz. EUDAMED'in sertifika modülü 28 Mayıs 2026'dan itibaren zorunludur, ancak onaylanmış kuruluşların bu tarihten önce düzenlediği sertifikaları sisteme girmek için 28 Mayıs 2027'ye kadar süresi vardır (DNV, HPRA). Eski MDD ve AIMDD sertifikaları da EUDAMED'de yer almayabilir.

Kaydı bulamadığınızda sertifikayı düzenleyen onaylanmış kuruluşa yazıp doğrulama isteyin. Birçok onaylanmış kuruluşun kendi sitesinde de sertifika sorgulama sayfası bulunur.

Sertifikayı düzenleyen onaylanmış kuruluş NANDO'dan nasıl sorgulanır?

Onaylanmış kuruluş, sertifikadaki 4 haneli NB numarası NANDO'da aratılarak doğrulanır. NANDO (New Approach Notified and Designated Organisations), Avrupa Komisyonu'nun onaylanmış kuruluşları ve yetki kapsamlarını yayımladığı resmî listedir; Single Market Compliance Space portalı üzerinden erişilir.

Kasım 2026 itibarıyla NANDO'da MDR kapsamında 51 onaylanmış kuruluş listelenmektedir; listede Türkiye'de yerleşik kuruluşlar da vardır (Climedo, NANDO verisi).

İki noktaya dikkat edin. ISO 13485 veya ISO 9001 belgesi düzenleyebilen her belgelendirme kuruluşu MDR kapsamında onaylanmış kuruluş değildir. Ayrıca bir kuruluşun NANDO'da yetkili görünmesi, onun adını taşıyan her sertifikanın gerçek olduğunu göstermez; sertifika numarası ayrıca doğrulanmalıdır.

Üreticiden veya distribütörden hangi belgeler istenmeli?

MDR uygunluğunu değerlendirmek için tek bir sertifika değil, birbiriyle tutarlı olması gereken yedi belge ve bilgi istenmelidir. Doğrulamanın özü, bu belgelerdeki üretici adının, modelin ve tanımlayıcıların birbirini tutmasıdır.

Belge veya bilgiKim düzenler?Neyi kontrol edin?
MDR sertifikasıOnaylanmış kuruluşNumara, geçerlilik tarihi, kapsam, üretici adı ve adresi
AB Uygunluk Beyanı (EU Declaration of Conformity)Üretici(AB) 2017/745'e atıf, risk sınıfı, Basic UDI-DI, varsa NB numarası
Basic UDI-DIÜreticiSertifika ve EUDAMED kaydıyla aynı mı?
UDI-DIÜreticiSatın alınan model ve varyantla eşleşiyor mu?
Ürün etiketiÜreticiÜretici adı, model, CE işareti, NB numarası, UDI
Kullanım kılavuzuÜreticiKullanım amacı sertifika kapsamıyla uyumlu mu?
SRNEUDAMED (aktör kaydı)Üretici ve yetkili temsilci EUDAMED'de kayıtlı mı?

AB Uygunluk Beyanı ile MDR sertifikası aynı belge değildir: beyanı üretici imzalar, sertifikayı onaylanmış kuruluş düzenler.

Sahte MDR sertifikası nasıl anlaşılır?

Sahte veya yanıltıcı bir MDR sertifikası çoğunlukla üç yerden ele verir: düzenleyen kuruluş yetkili değildir, belge aslında başka bir şeyi belgeler veya belgedeki bilgiler ürünle uyuşmaz. Aşağıdaki 11 işaretten biri varsa satın almayı durdurup yazılı teyit isteyin.

Kuruluşla ilgili işaretler

Belgenin türüyle ilgili işaretler

İçerikle ilgili işaretler

Kesin yargıya varmadan önce onaylanmış kuruluşla doğrudan teyitleşin; veri tabanında kayıt bulunmaması gecikmeden veya geçiş hükümlerinden kaynaklanıyor olabilir.

Sahte MDR sertifikası şüphesi nereye bildirilir?

Türkiye'de sahte sertifika, usulsüz CE işaretlemesi veya mevzuata aykırı tıbbi cihaz şüphesi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na (TİTCK) bildirilir. Tıbbi cihazların piyasa gözetimi ve denetimini TİTCK bünyesindeki Tıbbi Cihaz Denetim Hizmetleri Daire Başkanlığı yürütür.

Bildirim için üç kanal kullanılabilir:

Sertifika bir AB ülkesinde düzenlenmiş görünüyorsa, o ülkenin tıbbi cihazlardan sorumlu yetkili otoritesine (Competent Authority) de bildirim yapılabilir. Sahtecilik ve marka taklidi ayrıca adli makamların görev alanına girer.

Bildirimde hangi bilgiler paylaşılmalı?

Bildirim ne kadar somut olursa inceleme o kadar hızlı ilerler. Belgeleri değiştirmeden, orijinal hâliyle saklayın ve şunları ekleyin:

Hastaneler için MDR sertifikası kontrol listesi

Hastaneler, satın alma birimleri, biyomedikal teknik servisler ve distribütörler satın alma öncesinde aşağıdaki 10 adımlı doğrulamayı yazılı bir prosedüre bağlamalıdır.

Sonuç

Bir MDR sertifikasını kontrol etmek, PDF'e bakmak değil; belgeyi düzenleyen kuruluşun yetkisini, belgenin geçerliliğini ve satın alınan ürünü gerçekten kapsayıp kapsamadığını doğrulamaktır. EUDAMED, NANDO, AB Uygunluk Beyanı, ürün etiketi ve UDI bilgileri birbirini tuttuğunda belge güvenilir kabul edilebilir.

Biyomex olarak tıbbi cihaz mevzuatı, biyomedikal sistemler ve teknik değerlendirme süreçlerinde kurumların güvenilir bilgiye ulaşması için çalışıyoruz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.

Kaynaklar


Bu rehber Biyomex Medikal tarafından hazırlanmıştır. MDR'nin resmî metnine ulaşmak için tıklayınız.

Sık Sorulan Sorular

CE işareti olan her tıbbi cihaz MDR'ye uygun mudur?
Hayır. CE işareti üreticinin uygunluk beyanıdır ve usulsüz biçimde de iliştirilebilir. Uygunluk; AB Uygunluk Beyanı, gerekiyorsa onaylanmış kuruluş sertifikası ve EUDAMED ile NANDO kayıtları birlikte incelenerek doğrulanır.
MDR sertifikası kaç yıl geçerlidir?
MDR sertifikaları en fazla beş yıl için düzenlenir ve yeniden değerlendirmeyle her seferinde en fazla beş yıl uzatılabilir. Geçerlilik süresi içinde sertifika askıya alınabilir veya geri çekilebilir; bu nedenle güncel durumu EUDAMED'den kontrol edin.
ISO 13485 belgesi MDR sertifikasının yerine geçer mi?
Hayır. ISO 13485 üreticinin kalite yönetim sistemini belgeler; cihazın MDR'ye uygun olduğunu göstermez. MDR sertifikasını yalnızca (AB) 2017/745 kapsamında yetkilendirilmiş bir onaylanmış kuruluş düzenleyebilir.
Sınıf I bir cihaz için MDR sertifikası istenir mi?
Steril olmayan, ölçüm fonksiyonu bulunmayan ve yeniden kullanılabilir cerrahi alet olmayan sınıf I cihazlarda onaylanmış kuruluş sertifikası yoktur. Bu cihazlarda AB Uygunluk Beyanı'nı ve üreticinin EUDAMED kaydını isteyin.
Türkiye'de satılan cihazlar için de MDR geçerli mi?
Evet. Türkiye, MDR'yi 2 Haziran 2021 tarihli Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ile iç hukukuna aktarmıştır. Türkiye'de piyasaya arz edilen cihazlar ayrıca TİTCK'nın Ürün Takip Sistemi'ne (ÜTS) kaydedilir.
NANDO'da adı geçen bir kuruluşun sertifikası her zaman gerçek midir?
Hayır. Sahte belgelerde gerçek kuruluşların adı ve numarası kullanılabilir. Kuruluşun yetkisini NANDO'dan, sertifikanın kendisini ise EUDAMED'den veya doğrudan kuruluştan doğrulayın.

Etiketler: MDR, CE İşareti, TİTCK, EUDAMED, Onaylanmış Kuruluş, NANDO, Sahte Sertifika, Satın Alma