TÜSEB'in "Üreten Sağlık Modeli" raporu, sağlıkta yerli ürün geliştirmenin dijital kapısı olarak Üreten Sağlık Portalı'nı öne çıkarıyor. Portal; fikir sahiplerini, araştırmacıları, laboratuvarları, üreticileri ve yatırımcıları tek çatıda buluşturmayı amaçlıyor. Biyomedikal sektörü için önemli ayrıntı şu: rapora göre portalda test, kalibrasyon, bakım-onarım, sterilizasyon ve belgelendirme hizmeti veren firmalar da "fayda sağlayıcı" olarak yer alabiliyor. Aşağıda modeli, portalı ve kurum kaydının nasıl yapıldığını derledik.
Üreten Sağlık Modeli: Fikirden Ürüne
Rapora göre model, sağlık sistemindeki karşılanmamış ihtiyacı başlangıç noktası kabul ediyor: önce ihtiyaç belirleniyor, ardından araştırma, prototip, doğrulama, üretim ve pazara erişim geliyor. Kamu, üniversite ve sanayinin aynı hedefte buluşması amaçlanıyor.
Destek ölçeği: 2019–2026 arasında TÜSEB'e 13.494 proje başvurusu yapıldı, 2.727'si desteklendi. Yalnızca 2026'da başvuru 4.209'a, desteklenen proje 710'a ulaştı. Ağustos 2026 itibarıyla toplam destek yaklaşık 2,8 milyar TL.
Kimler destek alıyor: 2026'da desteklenen 710 projenin 492'si devlet, 73'ü vakıf üniversitelerinde; 78'i hastanelerde, 31'i şirketlerde yürütülüyor. Projeler 78 ile yayılmış durumda; ilk sıralarda İstanbul, Ankara ve İzmir var.
Ürüne dönüşenler: Yapay zekâ tabanlı bir tıbbi görüntüleme yazılımı ve idrardan HPV tespit eden bir kit ticarileşti. Radyoloji karar destek sistemi, sürekli glikoz izleme cihazı, kalp-akciğer makinesi, oksijenatör ve kapsül endoskopi için sanayiyle iş birlikleri sürüyor.
Yol haritası: Model 14 adım tanımlıyor; en çok kullanılan ve en pahalı ürünlerin tespitinden öncelikli ürün listelerine, ruhsatlandırma süresinin 3–5 yılın altına indirilmesi hedefinden SUT ve DMO işlemlerine ve ilk satış için ön sipariş garantisine kadar uzanıyor.
Başvuru ve patent: Araştırmacılar destek programlarına TÜSEB Bilimsel Proje Başvuru Sistemi (TBYS) üzerinden başvuruyor. 29 merkezde örgütlenen TÜSEB Teknoloji Transfer Ofisi (TTO), sağlık çalışanlarının hizmet buluşu niteliğindeki patent başvurularını yürütüyor ve girişimcilere mentörlük veriyor.
Portal Ne İşe Yarıyor?
Raporun tanımıyla portal, bir girişimcinin ürün geliştirirken ihtiyaç duyacağı hizmet ve iş birliklerini tek yerde bulabileceği dijital bir ortam. Rapordaki 1 Ekim 2026 verilerine göre portalda:
10.123 kullanıcı ve 363 fikir kayıtlı.
Üniversite, firma, hastane ve araştırma merkezi olarak 257 kurum yer alıyor.
236 laboratuvar, 14 üretim tesisi ve 55 araştırma merkezi ile laboratuvarlara ait yaklaşık 1.767 donanım kaydı bulunuyor.
Kayıtlar resmî sistemlerle doğrulanıyor: kişiler için e-Devlet, araştırmacıların yayınları için YÖKSİS, kurum ve firmalar için MERSİS bağlantısı tamamlanmış. TÜSEB destekli projelerin yatırımcılara görünür olması için TBYS bağlantısı üzerinde çalışılıyor.
Kimler Fayda Sağlayıcı Olabilir?
Rapor, bir tıbbi cihazın fikirden kullanım dışı kalana kadar geçen yaşam döngüsünde girişimciye destek olabilecek herkesi "fayda sağlayıcı" sayıyor. Raporun saydığı gruplar:
Fikri mülkiyet hizmeti verenler ve hammadde, ara ürün tedarikçileri.
Tasarım ve prototip aşamasında laboratuvar ve altyapı sunanlar.
Preklinik test ve analiz yapanlar: güvenlilik ve performansı doğrulayan, gerektiğinde hayvan çalışmaları da yürüten kuruluşlar.
Üretim hizmetleri: sterilizasyon, ambalajlama ve üretim iş birlikleri.
Belgelendirme kuruluşları ve mevzuat uyumu için regülasyon mentörlüğü verenler.
Klinik araştırma merkezleri ve hekimlerle çalışan sözleşmeli araştırma kuruluşları.
Kritik test, kalibrasyon ve bakım-onarım hizmeti veren teknik birimler.
Mesuliyet sigortası sunan sigorta firmaları; teknoloji transfer ofisleri ve kuluçka merkezleri.
Portal yatırımcılara da açık: sağlık girişimlerine sermaye koymak isteyen bireysel (melek) yatırımcılar ve girişim sermayesi fonları gibi kurumsal yatırımcılar kayıt olabiliyor.
Kurum Kaydı Nasıl Yapılıyor?
Portalın kendi soru-cevap sayfasına göre adımlar şöyle:
Önce kontrol edin: Kurumunuzun zaten kayıtlı olup olmadığına portalda "Keşfet" menüsündeki "Kurumlar" bölümünden bakın; mükerrer kayıt istenmiyor.
Kaydı kurum yetkilisi yapar: Kurum kaydını yalnızca, kurum yönetiminin bu iş için görevlendirdiği "kurum yetkilisi" yapabiliyor. Bu görevlendirmenin TÜSEB'e bildirilmesi gerekmiyor.
Bireysel hesap, sonra kurum: Yetkili önce kendi bireysel hesabını açıyor, ardından "Kurum/Kuruluş Ekle" bölümünde kurumun resmî bilgilerini giriyor.
Tesisler: "Profilim" altındaki "Kurumsal Bilgiler" sekmesinde iletişim ve adres alanları doldurulduktan sonra laboratuvar, üretim tesisi ya da araştırma merkezi eklenebiliyor.
Çalışanlar da ekleyebilir: Tesislerde çalışan araştırmacılar da kendi kurumlarını bulup tesis ekleyebiliyor; kayıt, kurum yetkilisi onayladıktan sonra görünür hâle geliyor.
"Bir Fikrim Var": Unvanı ne olursa olsun herkes fikrini portalda paylaşabiliyor. Paylaşılan fikirler "Keşfet" bölümünde herkese açık yayımlanıyor; akademi, sanayi ve yatırımcılar doğrudan görebiliyor.
BiyoBoard notu: Fikirler herkese açık yayımlandığı için, patentlenebilir olabilecek bir buluşu paylaşmadan önce fikri mülkiyet desteği için TÜSEB Teknoloji Transfer Ofisi'ne danışmak iyi olur.
TÜSEB İDEA: Prototipin Test Edildiği Yer
Rapor, bir fikrin ürüne dönüşmesindeki en kritik eşiklerden birinin, ürünün insanda denenmeden önce güvenlik ve etkinliğinin gösterildiği preklinik aşama olduğunu vurguluyor. TÜSEB İDEA Merkezi bu aşama için kurulmuş:
Altyapı: 5.200 metrekare kapalı alan, 3 operasyon salonu, ameliyat sonrası bakım odaları, yoğun bakım üniteleri ve sterilizasyon alanları.
Tıbbi cihaz için: Prototiplerin denenmesi, ürünlerin biyouyumluluğunun değerlendirilmesi, olası yan etkilerin gözlenmesi. Toksisite ve fiziksel testler, uluslararası OECD İyi Laboratuvar Uygulamaları (İLU/GLP) kurallarına göre yapılıyor.
Büyük hayvan modelleri: Rapora göre Türkiye'de ilk kez büyük hayvan modellerinde prototip uygulayabilen merkez; büyük hayvanda anjiyografi de yapılabiliyor.
Eğitim: Robotik ve kapalı cerrahi kursları ile İyi Laboratuvar, İyi Klinik ve İyi Üretim Uygulamaları eğitimleri veriliyor.
Portalın Gelecek Modülleri
Rapora göre portal modüler büyüyecek. Hedeflenen modüller:
Yatırım modülü: Ön elemeden geçmiş girişim projelerini yatırımcılarla buluşturmak.
Eşleştirme modülü: Her projeye uygun iş ortaklarını önermek.
Üreten Sağlık Akademi: Başta regülasyon ve klinik araştırma olmak üzere eğitimler.
Mobil uygulama.
Bunlar raporda planlanan modüller olarak geçiyor. Portalın ana sayfasında bugün de bireysel ve kurumsal kayıt, "Bir Fikrim Var", araştırma ve iş birliği keşfi, proje başvurusu, yatırımcı kaydı ve ürün geri bildirimi başlıkları yer alıyor.
Raporun Vardığı Sonuç: Sağlık Vadisi ve Ekosistem
Rapor, destek programlarının tek başına yetmeyeceğini; bilgi, insan kaynağı, altyapı, sermaye ve üretim yetkinliğinin belirli merkezlerde yoğunlaşması gerektiğini söylüyor. Bu yüzden ülkedeki dağınık kapasiteyi ortak hedefte toplayacak bir Türkiye Sağlık Vadisi yapılanmasını ve bölgesel kümelenmeleri öneriyor.
Hekim merkezde: Rapora göre yenilik çoğu zaman laboratuvarda değil, hastanede karşılanamayan bir ihtiyaçta doğuyor. Bu yüzden hekimlerin ve sağlık çalışanlarının ürün geliştirmeye ilk aşamadan katılması gerekiyor.
Üründen platforma: Gelecekte yerlilik yalnızca son ürünün Türkiye'de yapılması değil; sensör, biyomalzeme, reaktif, yazılım ve algoritma gibi bileşenlerin de ülke içinde geliştirilebilmesi anlamına gelecek.
Başarının ölçüsü: Verilen destek sayısı değil, desteklerin ruhsat ve geri ödeme süreçlerini tamamlayıp uluslararası pazarda rekabet edebilen ürünlere dönüşmesi.
Portalın kurum kaydına ilişkin soru-cevap sayfası için tıklayınız.
TÜSEB'in "Üreten Sağlık Modeli" raporuna ulaşmak için tıklayınız.
Sık Sorulan Sorular
Üreten Sağlık Portalı nedir?
TÜSEB'in, sağlıkta yerli ürün geliştirmek isteyen fikir sahiplerini, araştırmacıları, laboratuvarları, üreticileri ve yatırımcıları tek çatıda buluşturmak için kurduğu dijital platform. Rapordaki 1 Ekim 2026 verilerine göre 10.123 kullanıcı, 363 fikir ve 257 kurum kayıtlı.
Biyomedikal firmalar portalda yer alabilir mi?
Evet. Rapora göre test, kalibrasyon, bakım-onarım, sterilizasyon, ambalajlama, belgelendirme ve regülasyon mentörlüğü hizmeti veren firmalar ile hammadde tedarikçileri ve sözleşmeli araştırma kuruluşları portalda fayda sağlayıcı olarak yer alabiliyor.
Kurum kaydını kim yapabilir?
Portalın soru-cevap sayfasına göre kurum kaydını yalnızca kurum yönetiminin görevlendirdiği kurum yetkilisi yapabiliyor. Yetkili önce bireysel hesap açıyor, ardından 'Kurum/Kuruluş Ekle' bölümünden kurum bilgilerini giriyor. Öncesinde kurumun zaten kayıtlı olup olmadığına 'Keşfet' menüsündeki 'Kurumlar' bölümünden bakılması isteniyor.
'Bir Fikrim Var' bölümünde paylaşılan fikirler gizli mi kalıyor?
Hayır. Paylaşılan fikirler portalın 'Keşfet' bölümünde herkese açık yayımlanıyor ve akademi, sanayi ile yatırımcılar tarafından görülebiliyor. Patentlenebilir olabilecek bir buluşu paylaşmadan önce TÜSEB Teknoloji Transfer Ofisi'ne danışmak iyi olur.
TÜSEB İDEA tıbbi cihaz üreticilerine ne sunuyor?
Rapora göre prototiplerin denenmesi, ürünlerin biyouyumluluğunun değerlendirilmesi ve olası yan etkilerin gözlenmesi için preklinik test altyapısı sunuyor. Toksisite ve fiziksel testler OECD İyi Laboratuvar Uygulamaları kurallarına göre yapılıyor; büyük hayvan modelleri de kullanılabiliyor.
Etiketler: Ar-Ge, Üreten Sağlık, Yerli Üretim, Girişimcilik, TÜSEB, Teknoloji Transferi